TIÊU CHUẨN ATEX LÀ GÌ? GIẢI PHÁP AN TOÀN CHỐNG CHÁY NỔ TRONG CÔNG NGHIỆP

Anh Phương
5 ngày trước
8 phút đọc

Trong hạ tầng kỹ thuật của các ngành công nghiệp rủi ro cao như lọc hóa dầu, khai thác khoáng sản và sản xuất hóa chất, việc kiểm soát môi trường dễ cháy nổ là một yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt. Cùng Eurostellar phân tích chuyên sâu về hệ thống tiêu chuẩn ATEX và IECEx, đồng thời giới thiệu các giải pháp kỹ thuật từ những thương hiệu hàng đầu Châu Âu như Trevos và Polon-Alfa.

TIÊU CHUẨN ATEX LÀ GÌ? GIẢI PHÁP AN TOÀN CHỐNG CHÁY NỔ TRONG CÔNG NGHIỆP — Hệ thống đèn công nghiệp chiếu sáng hiện đại chuẩn ATEX, IECEx

I. TỔNG QUAN VỀ CHUẨN QUY ĐỊNH ATEX (CHÂU ÂU)

ATEX là từ viết tắt của Atmosphères Explosibles. Đây không chỉ là một tiêu chuẩn kỹ thuật mà là một khung pháp lý bắt buộc của Liên minh Châu Âu.

1. Cơ sở pháp lý

Hệ thống ATEX được cấu thành bởi hai chỉ thị quan trọng:

Chỉ thị 2014/34/EU (ATEX 114): Dành cho nhà sản xuất. Quy định các yêu cầu về thiết kế, thử nghiệm và dán nhãn cho các thiết bị điện và phi điện dùng trong môi trường nổ.
Chỉ thị 1999/92/EC (ATEX 153): Dành cho người vận hành/chủ doanh nghiệp. Quy định về việc đánh giá rủi ro, phân vùng (zoning) và đảm bảo an toàn cho nhân viên tại nơi làm việc.

2. Phân vùng rủi ro (Zone Classification)

ATEX phân loại khu vực nguy hiểm dựa trên xác suất hiện diện của nồng độ chất gây nổ trong không khí:

Đối với Khí, Hơi và Sương mù (G):

Zone 0: Hỗn hợp gây nổ hiện diện liên tục hoặc định kỳ trong thời gian dài (>$1.000$ giờ/năm).
Zone 1: Có xác suất xuất hiện hỗn hợp gây nổ trong điều kiện vận hành bình thường ($10 - 1.000$ giờ/năm).
Zone 2: Hỗn hợp gây nổ ít có khả năng xuất hiện, chỉ tồn tại trong thời gian ngắn do sự cố (<$10$ giờ/năm).

Đối với Bụi dễ cháy (D):

Zone 20, 21, 22: Định nghĩa tương tự Zone 0, 1, 2 nhưng áp dụng cho các hạt bụi mịn có khả năng cháy (như bụi gỗ, bột mì, bụi kim loại).

II. PHÂN TÍCH CHUYÊN SÂU VỀ IECEx (QUỐC TẾ)

Khác với ATEX mang tính chất luật định trong khu vực EU, IECEx (International Electrotechnical Commission System for Certification to Standards Relating to Equipment for Use in Explosive Atmospheres) là hệ thống chứng nhận toàn cầu nhằm thúc đẩy sự hài hòa về an toàn kỹ thuật.

1. Cơ chế vận hành của IECEx

IECEx dựa trên các tiêu chuẩn quốc tế thuộc chuỗi IEC 60079. Hệ thống này không chỉ chứng nhận thiết bị mà còn chứng nhận cả năng lượng nhân sự (CoPC) và cơ sở dịch vụ.

2. Sự khác biệt cốt lõi về quy trình chứng nhận

ATEX: Chấp nhận việc tự công bố của nhà sản xuất (Self-declaration) đối với các thiết bị dùng trong Zone 2 hoặc Zone 22.
IECEx: Không chấp nhận tự công bố. Mọi thiết bị bắt buộc phải được kiểm định bởi một Tổ chức Chứng nhận IECEx (ExCB) được ủy quyền. Do đó, IECEx thường được đánh giá là có quy trình kiểm soát chất lượng chặt chẽ và nhất quán hơn trên phạm vi toàn thế giới.

3. Cấu trúc Marking (Dán nhãn) theo IECEx

Một nhãn IECEx điển hình cung cấp thông tin về:

Mức độ bảo vệ thiết bị (EPL): Ga, Gb, Gc cho khí; Da, Db, Dc cho bụi.
Nhóm khí: I (Mỏ), IIA (Propane), IIB (Ethylene), IIC (Hydrogen).
Cấp nhiệt độ (T-Class): Từ T1 đến T6.

III. GIẢI PHÁP CHIẾU SÁNG CÔNG NGHIỆP TREVOS (CỘNG HÒA SÉC)

Dựa trên hai hệ thống tiêu chuẩn đã phân tích, Trevos Lighting mang đến dòng đèn LED đạt đồng thời cả ATEX và bên cạnh đó là IECEx. Trong những môi trường nhạy cảm, việc tuân thủ các chỉ thị này là điều kiện tiên quyết để hệ thống chiếu sáng không trở thành nguồn kích nổ do hồ quang điện hay nhiệt độ bề mặt vượt mức cho phép. Các giải pháp từ Trevos được thiết kế để giải quyết triệt để các yêu cầu khắt khe đó thông qua:

Vật liệu học: Sử dụng nhựa Polycarbonate ổn định nhiệt và chống tia UV, kết hợp với nhôm đúc áp lực cao giúp tối ưu hóa khả năng tản nhiệt.
Cấp bảo vệ: Đạt mức Category 2 (Zone 1/21) và Category 3 (Zone 2/22).
Công nghệ quang học: Tối ưu hóa hiệu suất phát quang (lm/W) trong khi vẫn duy trì cấp nhiệt độ bề mặt ở mức T4 - T6, đảm bảo an toàn tuyệt đối ngay cả khi thiết bị hoạt động liên tục 24/7.

IV. GIẢI PHÁP PHÁT HIỆN CHÁY CHUYÊN SÂU POLON-ALFA (BA LAN)

Hệ thống báo cháy trong môi trường nổ đòi hỏi sự phối hợp giữa độ nhạy cảm biến và tính an toàn điện. Polon-Alfa cung cấp giải pháp dựa trên nguyên lý An toàn nội tại (Ex i).

Nguyên lý Ex i (Intrinsic Safety): Giới hạn năng lượng điện (áp suất và dòng điện) đi vào vùng nguy hiểm ở mức cực thấp, đảm bảo rằng ngay cả trong tình trạng ngắn mạch, năng lượng tỏa ra không đủ để kích nổ hỗn hợp khí.
Đầu báo chuyên dụng: Các dòng đầu báo khói quang học và đầu báo lửa (Flame Detectors) của Polon-Alfa được thiết kế đặc biệt để hoạt động trong Zone 0 và Zone 1, nơi nồng độ khí cháy luôn ở mức cao.
Tiêu chuẩn chất lượng: Tuân thủ khắt khe chuẩn EN 54 và chỉ thị ATEX, mang lại độ tin cậy vượt trội cho các cơ sở hạ tầng trọng điểm.

V. TỔNG KẾT: LỰA CHỌN CHIẾN LƯỢC CHO DOANH NGHIỆP

Việc thấu hiểu sự khác biệt giữa ATEX (Luật định) và IECEx (Kỹ thuật quốc tế) giúp các kỹ sư và chủ doanh nghiệp đưa ra quyết định đầu tư chính xác.

Nếu doanh nghiệp hoạt động tại Châu Âu hoặc xuất khẩu hàng hóa sang EU, ATEX là bắt buộc.
Nếu doanh nghiệp ưu tiên sự thống nhất về tiêu chuẩn kỹ thuật trên toàn cầu và yêu cầu mức độ kiểm soát chất lượng từ bên thứ ba cao nhất, IECEx là ưu tiên hàng đầu.

Tại Việt Nam, các dự án lọc hóa dầu và năng lượng thường yêu cầu thiết bị phải sở hữu Song bằng chứng nhận (Dual Certification) để đảm bảo tính pháp lý và an toàn kỹ thuật cao nhất.

BẢNG SO SÁNH KỸ THUẬT: Ex d (FLAMEPROOF) VS. Ex e (INCREASED SAFETY)

Tiêu chí	Ex d (Vỏ bọc chống lửa)	Ex e (Gia tăng độ an toàn)
Nguyên lý cốt lõi	Kiểm soát vụ nổ: Chấp nhận nổ xảy ra bên trong vỏ bọc nhưng không cho phép lửa cháy lan ra môi trường ngoài.	Ngăn ngừa vụ nổ: Thiết kế để loại bỏ hoàn toàn khả năng phát sinh tia lửa, hồ quang hoặc nhiệt độ cao.
Cấu tạo vỏ bọc	Rất dày, thường bằng gang hoặc nhôm đúc, có các "khe hở chống lửa" (flame paths) để làm nguội khí nén trước khi thoát ra.	Nhẹ hơn, thường bằng nhựa Polycarbonate cao cấp (như đèn Trevos) hoặc thép không gỉ, tập trung vào độ kín (IP) và cách điện.
Cơ chế vận hành	Nếu linh kiện bên trong phát tia lửa gây nổ, vỏ bọc sẽ giữ áp suất và dập tắt ngọn lửa tại các khe hở kỹ thuật.	Sử dụng linh kiện chất lượng cao, tăng cường khoảng cách rò và khe hở không khí để đảm bảo không bao giờ có tia lửa.
Ứng dụng phổ biến	Các thiết bị có bộ phận đóng cắt, motor, máy biến áp (những thứ chắc chắn phát tia lửa khi chạy).	Đèn LED (như dòng Trevos), hộp đấu nối, cảm biến, thiết bị có công suất thấp.
Phân vùng (Zone)	Thường dùng cho Zone 1 và Zone 2.	Thường dùng cho Zone 1 và Zone 2.
Bảo trì	Khắt khe. Chỉ cần một vết trầy trên khe hở chống lửa hoặc thiếu 1 con ốc là mất hiệu lực bảo vệ.	Đơn giản hơn, tập trung vào kiểm tra độ kín của gioăng cao su và các điểm tiếp xúc điện.

VI. TẠI SAO CÁC GIẢI PHÁP TỪ EUROSTELLAR LẠI VƯỢT TRỘI?

Trevos Lighting, một nhà cung cấp giải pháp chiếu sáng công nghiệp hàng đầu từ Châu Âu, đã khẳng định vị thế của mình với hơn 30 năm kinh nghiệm. Công ty nổi bật trong việc cung cấp các sản phẩm và giải pháp chiếu sáng chất lượng cao cho nhiều ngành công nghiệp khác nhau trên toàn thế giới. Tại Việt Nam, Eurostellar tự hào là đại diện độc quyền của Trevos Lighting, mang đến những giải pháp chiếu sáng tiêu chuẩn Châu Âu cho thị trường trong nước.

Eurostellar là đại diện độc quyền của Trevos tại Đông Nam Á

Đèn LED Trevos – Sự kết hợp giữa Ex e và Ex t

Các dòng đèn của Trevos thường áp dụng chuẩn Ex e (cho môi trường khí) và Ex t (cho môi trường bụi).

Nhờ công nghệ LED tỏa nhiệt thấp, Trevos không cần đến lớp vỏ gang dày cồng kềnh của Ex d mà vẫn đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Điều này giúp trọng lượng đèn nhẹ hơn, dễ lắp đặt và tản nhiệt hiệu quả hơn, từ đó kéo dài tuổi thọ chip LED.

Hợp lực cùng Eurostellar & Trevos Lighting: Kiến tạo giá trị bền vững trong vùng chiếu sáng công nghiệp

Với mục tiêu kiến tạo mạng lưới phân phối chuyên nghiệp tại Việt Nam và Đông Nam Á, Eurostellar – Đại diện độc quyền của Trevos Lighting – chính thức tìm kiếm các Đối tác Chiến lược trên toàn quốc. Chúng tôi không chỉ cung cấp giải pháp chiếu sáng hàng đầu mà còn mang đến lộ trình phát triển thịnh vượng thông qua các đặc quyền ưu việt:

Chính sách giá minh bạch và cạnh tranh tuyệt đối, đảm bảo lợi nhuận tối ưu và sự công bằng cho mọi đối tác.
Bảo vệ dự án và bảo mật thông tin khách hàng một cách nghiêm ngặt, tạo dựng niềm tin vững chắc và sự an tâm tuyệt đối trong kinh doanh, giúp bạn tự tin chinh phục mọi thử thách.
Chiết khấu hấp dẫn và hỗ trợ tận tâm trong mọi giai đoạn hợp tác, từ tư vấn chuyên sâu, báo giá dự án đầu tiên đến cung cấp đầy đủ tài liệu marketing chất lượng cao (brochure, catalogue).
Đặc biệt, quý đối tác còn được ưu đãi chéo các dòng sản phẩm công nghệ tích hợp khác trong hệ sinh thái phong phú của Eurostellar, mở rộng cơ hội kinh doanh.

Trong bối cảnh công nghiệp hóa đang bùng nổ, hãy cùng chúng tôi tạo nên những bước đột phá mới. Liên hệ ngay với Eurostellar để bắt đầu hành trình thành công!

Liên hệ ngay